TürkDB Kullanım Kılavuzu TürkDB kullanım kılavuzu — buradaki akışlar hedeflenen ürün deneyimini, kapsamı ve doğrulama noktalarını anlatır.

🔗 Uygulamanızı Bağlayın

TürkDB’nin hedef bağlantı deneyimi, uygulamanın kullanabileceği standart bir DSN/bağlantı bilgisini açıkça göstermektir. Pilot sırasında bu bilginin TLS, izin listesi ve uygulama ayarlarıyla birlikte doğrulanması gerekir.

Bağlantı bilgisini nereden alırsınız?

turkdb cluster get my-cluster --output connection-string

GET https://api.turkdb.io/v1/clusters/{id}/connection
Authorization: Bearer <api-key>

Bağlantı formatları

Şifre değişirse ne olur?

Cluster detayında Erişim Yönetimi sekmesinden şifreyi sıfırlayabilirsiniz. Yeni şifreyi uygulamanızın ortam değişkenlerine yazmanız yeterlidir.

📊 Cluster Durumları

🌐 Web UI

app.turkdb.io — Cluster oluşturma, izleme, yedekleme ve hesap yönetimi için tek ekran.

⌨️ CLI — turkdb

Web UI'deki her işlemi terminal üzerinden yapan tek binary. Scripting ve CI/CD için idealdir.

Kurulum

# macOS / Linux
curl -sSfL https://get.turkdb.io | sh

# Shell tamamlaması (opsiyonel)
turkdb completion bash > /etc/bash_completion.d/turkdb   # bash
turkdb completion zsh  > "${fpath[1]}/_turkdb"            # zsh

Giriş

# Tarayıcı açar, hesabınızla giriş yapın
turkdb login

# CI/CD için API key ile
turkdb login --api-key turkdb_xxxxxxxxxxxx

# Cluster oluştur — tier ile boyut seçin (turkdb cluster tiers ile listeleyin)
turkdb cluster create \
  --name my-pg --type postgres --version 16 \
  --tier p9200-h-4 --region ist1

# Yüksek erişilebilirlik ile
turkdb cluster create \
  --name my-pg-ha --type postgres \
  --tier p9200-h-8 --ha

# Listele / detay / DSN
turkdb cluster list
turkdb cluster get    my-pg
turkdb cluster get    my-pg --output connection-string

# Kullanılabilir makine boyutları
turkdb cluster tiers

# HA cluster düğüm durumu
turkdb cluster ha-status my-pg

# Etiket ekle (ortam, takım vb.)
turkdb cluster tag my-pg --set env=prod --set team=backend

# Sil (KVKK gereği 30 gün bekleme başlar)
turkdb cluster delete my-pg --confirm

# Manuel yedek al
turkdb backup create my-pg

# Yedek listesi
turkdb backup list my-pg

# Otomatik yedekleme zamanlaması (cron)
turkdb backup schedule set my-pg \
  --cron "0 3 * * *" --retention-days 14

turkdb backup schedule get my-pg

# PITR'ı etkinleştir (WAL/binlog arşivleme başlar)
turkdb cluster pitr enable  my-pg --retention 168  # 168 saat = 7 gün

# Kurtarma penceresini göster
turkdb cluster pitr window  my-pg

# Belirli bir noktaya geri yükle → yeni cluster açılır
turkdb cluster pitr restore my-pg \
  --to   "2026-05-20T14:30:00Z" \
  --name my-pg-recovered

# Restore geçmişi
turkdb cluster pitr history my-pg

# PITR'ı kapat
turkdb cluster pitr disable my-pg

# Mevcut cluster'dan yeni cluster aç (altyapı kopyası — veri taşınmaz)
turkdb cluster fork my-pg --name my-pg-staging

# Farklı boyut ve bölge ile
turkdb cluster fork my-pg \
  --name   my-pg-test \
  --tier   p9200-h-2

# Konfigürasyon parametrelerini de kopyala
turkdb cluster fork my-pg \
  --name           my-pg-copy \
  --include-config

# Fork tamamlanana kadar bekle
turkdb cluster fork my-pg --name my-pg-preview --wait

# DB kullanıcılarını listele
turkdb cluster users list my-pg

# Yeni kullanıcı oluştur (şifre interaktif sorulur)
turkdb cluster users create my-pg \
  --username appuser \
  --role     readwrite

# Salt okunur kullanıcı
turkdb cluster users create my-pg \
  --username reporter \
  --role     readonly

# Kullanıcı sil
turkdb cluster users delete my-pg <user-id>

# İzinli IP'leri listele
turkdb cluster allowlist list my-pg

# IP veya CIDR bloğu ekle
turkdb cluster allowlist add my-pg 203.0.113.0/24 \
  --desc "Ofis ağı"

# Kural kaldır
turkdb cluster allowlist remove my-pg <rule-id>

# Tüm kuralları temizle
turkdb cluster allowlist clear my-pg --force

# Son 100 log satırı
turkdb cluster logs my-pg

# Son N satır
turkdb cluster logs my-pg --tail 500

# Canlı log akışı (Ctrl+C ile çıkış)
turkdb cluster logs my-pg --follow

# Webhook oluştur — cluster olaylarında sizin URL'nize POST gönderilir
turkdb webhook create \
  --url    https://hooks.sirket.com/turkdb \
  --secret gizli-anahtar

# Belirli olaylar için (yoksa tüm olaylar)
turkdb webhook create \
  --url    https://hooks.sirket.com/turkdb \
  --events cluster.ready,cluster.failed

# Listele / test / sil
turkdb webhook list
turkdb webhook test       <webhook-id>
turkdb webhook deliveries <webhook-id>
turkdb webhook delete     <webhook-id>

# KVKK uyum özeti
turkdb compliance summary

# Bekleyen veri silme kuyruğu (KVKK Md. 7)
turkdb compliance deletion-status

# Veri erişim talebi (KVKK Md. 11)
turkdb compliance export request
turkdb compliance export list
turkdb compliance export get <export-id>

# Veri ihlali kaydı — 72 saat Kurul bildirim geri sayımı başlar (Md. 12)
turkdb compliance breach report \
  --title       "Yetkisiz Erişim" \
  --description "Detaylı açıklama..." \
  --severity    high \
  --affected    150
turkdb compliance breach list
turkdb compliance breach close <breach-id>

# Plan ve tüm seçenekler
turkdb billing plan

# Bu dönemin kullanımı ve tahmini fatura
turkdb billing usage

# Fatura geçmişi
turkdb billing invoices
turkdb billing get <invoice-id>

# Ekip üyelerini listele
turkdb member list

# Yeni üye davet et
turkdb member invite [email protected] --role admin

# Rolü değiştir
turkdb member role <member-id> readonly

# Üyeyi kaldır
turkdb member remove <member-id>

🔗 REST API

Tüm işlemler REST API üzerinden de yapılabilir. CI/CD scriptleri, özel yönetim araçları ve üçüncü taraf entegrasyonlar için kullanın.

Base URL: https://api.turkdb.io/v1
Auth: Authorization: Bearer <api-key>

# Cluster oluştur
curl -s -X POST https://api.turkdb.io/v1/clusters \
  -H "Authorization: Bearer turkdb_xxx" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"name":"my-pg","type":"postgresql","tier":"p9200-h-4","region":"ist1","engine_profile":"geo-postgis","enabled_capabilities":["postgis"]}'

# Bağlantı bilgisini al
curl -s https://api.turkdb.io/v1/clusters/{id}/connection \
  -H "Authorization: Bearer turkdb_xxx"

Temel Endpoint'ler

Tam OpenAPI 3.1 spec: api.turkdb.io/openapi.yaml

🏗️ Terraform Provider

Infrastructure as Code ile cluster'larınızı Terraform state'inde yönetin.

# versions.tf
terraform {
  required_providers {
    turkdb = {
      source  = "turkdb/turkdb"
      version = "~> 0.4"
    }
  }
}

provider "turkdb" {
  api_key = var.turkdb_api_key
}

# PostgreSQL cluster
resource "turkdb_cluster" "main" {
  name            = "my-app-db"
  type            = "postgresql"
  provider_id     = "plusclouds"
  machine_tier_id = "p9200-h-4"
  region          = "tr-ist-1"

  postgresql_version = "16"
  storage_gb         = 50
  replicas           = 2
  engine_profile     = "geo-postgis"
  enabled_capabilities = ["postgis"]

  tags = {
    env  = "production"
    team = "backend"
  }
}

data "turkdb_cluster_connection" "main" {
  cluster_id = turkdb_cluster.main.id
}

output "dsn" {
  value     = data.turkdb_cluster_connection.main.dsn
  sensitive = true
}

☸️ Kubernetes Operator

Kubernetes kullanıyorsanız TürkDB cluster'ını bir K8s kaynağı gibi yönetin. Bağlantı bilgisi otomatik olarak bir Secret'a yazılır — uygulamanız doğrudan bu Secret'ı okuyabilir.

# Cluster tanımı (GitOps'a commit edebilirsiniz)
apiVersion: database.turkdb.io/v1alpha1
kind: PostgreSQLCluster
metadata:
  name: my-app-db
  namespace: production
spec:
  forProvider:
    tier:   p9200-h-4
    region: ist1
    backup:
      enabled:       true
      retentionDays: 14
  writeConnectionSecretToRef:
    namespace: production
    name:      my-app-db-conn   # bu Secret otomatik doldurulur

🗄️ Hangi Veritabanını Seçmeli?

🧩 Motor Profilleri ve Sonradan Açılan Özellikler

Her motor özelliği aynı riskte değildir. Bu yüzden TürkDB’de özellikler ikiye ayrılır: cluster açılışında seçilen motor profilleri ve mevcut cluster üstünde preflight/onay/doğrulama ile açılan capability değişiklikleri.

Cluster açılışında seçilen profiller

Mevcut cluster üstünde yapılabilecekler

⚡ Yüksek Erişilebilirlik (HA)

HA seçeneğinde asıl değer, primary düşüşü olduğunda replikanın devralma süresi, uygulama reconnect davranışı ve veri kaybı riskinin açıkça ölçülebilmesidir. Üretim kapsamı bu ölçümler ve seçilen paketle birlikte netleştirilir.

💰 Makine Boyutları ve Fiyatlandırma

TürkDB, PlusClouds Leo One Hybrid Value serisi üzerinde çalışır. Uygulamanızın ihtiyacına göre doğru boyutu seçin.

Tüm tier listesi için: turkdb cluster tiers veya app.turkdb.io/pricing

💾 Yedekleme & Point-in-Time Recovery

Otomatik yedekleme

Tüm cluster'lar günlük otomatik yedek alır. Varsayılan saklama süresi 7 gündür; retention_days ile 365 güne kadar artırabilirsiniz.

Point-in-Time Recovery (PITR)

PostgreSQL ve MySQL cluster'larında PITR etkinleştirirseniz sürekli WAL/binlog arşivleme başlar. Yanlış silinen veriler veya başarısız migration sonrası saniye hassasiyetiyle geri dönebilirsiniz.

🍴 Cluster Fork

Var olan bir cluster'ın altyapı yapılandırmasını kopyalayarak yeni bir cluster açar. Veri taşınmaz — yalnızca aynı tip, versiyon ve parametreler kopyalanır.

# Staging: aynı konfigürasyon, daha küçük boyut
turkdb cluster fork prod-db \
  --name staging-db --tier p9200-h-2

# Veriyle birlikte kopyalamak için önce fork, sonra migration başlatın

🚚 Veri Taşıma

Başka bir kaynaktan TürkDB'ye veri taşımak için Web UI'deki Migration Wizard'ı kullanın. Arka planda çalışan bir iş olarak başlar — bağlantınızı kesmenize gerek yok.

👤 Veritabanı Kullanıcıları

Her cluster'a birden fazla veritabanı kullanıcısı ekleyebilirsiniz. Her servis veya takım için ayrı kullanıcı oluşturmak güvenlik açısından önerilir.

🛡️ IP İzin Listesi

Cluster'ınıza bağlanabilecek IP adreslerini veya CIDR bloklarını kısıtlayabilirsiniz. Yalnızca tanımlı kaynaklardan erişim gelir; diğerleri reddedilir.

📋 Loglar

Cluster'ın veritabanı log satırlarını Web UI'den veya CLI'dan görüntüleyebilirsiniz. Yavaş sorgular, bağlantı hataları ve uyarılar burada yer alır.

turkdb cluster logs my-pg               # son 100 satır
turkdb cluster logs my-pg --tail 500  # son N satır
turkdb cluster logs my-pg --follow    # canlı akış

📈 Metrikler

Nerede bulunur?

Metrikler sekmesinde ne görürsünüz?

Yavaş Sorgular sekmesi

Cluster Detay sayfasında Yavaş Sorgular sekmesi ayrı bir performans aracıdır. Hangi sorgularınızın yavaş çalıştığını görüp optimizasyon yapabilirsiniz.

API ile metrik okuma

GET https://api.turkdb.io/v1/clusters/{id}/metrics
Authorization: Bearer <api-key>

Yanıtta şu alanlar gelir: queries_per_second, avg_query_latency_ms, replication_lag_seconds, active_connections, max_connections, storage_used_bytes, storage_total_bytes, backup_status, last_backup_at, timestamp.

🔔 Webhook

Cluster olayları gerçekleştiğinde belirlediğiniz URL'e otomatik POST isteği gönderilir. Slack bildirimi, PagerDuty alarmı veya kendi otomasyon sistemleriniz için kullanın.

💳 Faturalama

Faturalama seçilen makine tier'ına göre hesaplanır. Her ayın 1'inde iyzico (BDDK lisanslı) üzerinden otomatik çekim yapılır.

👥 Ekip Yönetimi

Birden fazla kişinin aynı tenant üzerinde çalışması için üye ekleyebilir ve rol atayabilirsiniz.

🏛️ KVKK Uyumu

TürkDB’nin uyum tarafındaki hedefi veri yerleşimi, erişim kaydı, silme talebi ve export gibi süreçleri görünür kılmaktır. KVKK yükümlülükleri pilot kapsamı, sözleşme ve hukuki değerlendirmeyle birlikte netleştirilmelidir.

Aylık KVKK kontrol rutini

• Web UI → Uyum → Özet: açık ihlal veya bekleyen silme var mı?
• Bekleyen silmelerde kalan gün < 5 ise imha yaklaşıyor
• Audit Log'u gözden geçirin: beklenmedik erişim var mı?
• Gelen veri export taleplerini yanıtlayın

❓ Sık Sorulan Sorular

Uygulamam hangi adrese bağlanmalı?

Web UI veya CLI'dan bağlantı bilgisini alın. Bu adres bağlantı yönetimi içerir — doğrudan veritabanı sunucusuna bağlanmıyorsunuz, bağlantı katmanı üzerinden geçiyorsunuz.

Sildiğim cluster'ın verisi ne zaman tamamen yok edilir?

KVKK Md. 7 gereği silme talebinden 30 gün sonra kalıcı imha gerçekleşir. Bu süre içinde destek birimiyle iletişime geçerek kurtarma talep edebilirsiniz.

Bağlantı limitine ulaştım, ne yapmalıyım?

İki seçenek: (1) Daha büyük bir tier'a geçin. (2) Uygulama tarafında connection pool kütüphanesi kullanın (PgBouncer, HikariCP, vb.).

Hangi veritabanını seçmeliyim?

Genel web uygulamaları için PostgreSQL, mevcut MySQL altyapısıyla uyumluluk için MySQL, esnek döküman modeli için MongoDB, büyük ölçekli analitik için ClickHouse, önbellek ve oturum için Redis.

Migration'da kaynak DB şifrem güvende mi?

Kimlik bilgileriniz yalnızca migration işi süresince şifreli olarak tutulur ve iş tamamlandıktan sonra silinir. Veritabanımıza yazılmaz.

HA cluster ile standart cluster arasındaki fark?

HA cluster birden fazla düğüm çalıştırır. Primary düştüğünde replika otomatik devreye girer — uygulamanız kısa bir yeniden bağlanma süresinin ardından çalışmaya devam eder. Standart cluster'da ise Primary düştüğünde sizden manuel müdahale gerekebilir.

Tier'ı sonradan değiştirebilir miyim?

Evet. Web UI'de Cluster → Ayarlar → Tier Değiştir. Küçük bir kesinti (genellikle < 30 sn) oluşabilir.

API key'im sızdı, ne yapmalıyım?

Hemen Web UI → API Keys veya turkdb api-key delete <id> ile iptal edin. Ardından yeni bir key oluşturun ve sistemlerinize güncelleyin.

🆘 Destek