Önce motor değil ürün sorusu seçilir
Veritabanı seçimi “PostgreSQL mi MongoDB mi?” diye başlarsa tartışma hızlıca kişisel deneyime döner. Birinin önceki işi PostgreSQL ile çok iyidir, biri MongoDB esnekliğini sever, biri MySQL’in operasyonel sadeliğini över. Bunların hepsi gerçek ama eksiktir.
Daha iyi başlangıç, ürünün veri sorularını yazmaktır: Ana varlıklar neler? İlişkiler güçlü mü? Sorgular transaction içinde mi çalışıyor? Veri çoğunlukla yazılıp sonradan raporlanıyor mu? Önbellek gerçekten geçici mi, yoksa sessizce ana veri kaynağına mı dönüşüyor?
- OLTP ve ilişkisel veri için PostgreSQL veya MySQL doğal adaydır.
- Esnek doküman modeli ve değişken alanlar için MongoDB anlamlı olabilir.
- Geçici, hızlı erişimli önbellek ve sayaç/oturum işleri için Redis düşünülür.
- Büyük event, log ve analitik taramalar için ClickHouse doğru adaydır.
- Bir üründe birden fazla motor kullanmak yanlış değildir; sınırlar bulanıksa yanlıştır.
Karar ağacını sorgu deseni belirler
Verinin nasıl saklandığı kadar nasıl okunduğu da önemlidir. Bir e-ticaret ödeme akışı akışı ile bir event panou aynı veritabanı davranışını istemez. Biri tutarlılık ve kısa transaction ister; diğeri büyük veri tarama ve hızlı agregasyon ister.
Aşağıdaki karar ağacı kesin hüküm değil, tartışmayı doğru yere taşıyan pratik bir çerçevedir.
Motor seçimi karar ağacı
Güçlü transaction ve ilişki var mı?
evet: PostgreSQL veya MySQL
hayır: veri doküman gibi mi değişiyor?
evet: MongoDB değerlendir
hayır: okuma büyük event/agregasyon mu?
evet: ClickHouse değerlendir
hayır: geçici hızlı erişim/önbellek mi?
evet: Redis
hayır: önce veri modelini tekrar yazPostgreSQL ve MySQL seçimi çoğu zaman ekip ritmidir
PostgreSQL güçlü SQL yetenekleri, geniş veri tipi desteği, extension ekosistemi ve analitik tarafa yakın özellikleriyle esnektir. MySQL ise pek çok hazır uygulama, web iş yükü ve operasyon alışkanlığında hâlâ çok güçlü bir standarttır.
Bu seçimde teknik özellik kadar ekip deneyimi, mevcut uygulama yığını ve migration maliyeti de önemlidir. Yanlış motor genellikle özellik eksiğinden değil, ekibin o motoru üretimde nasıl yaşatacağını bilmemesinden sorun çıkarır.
- PostgreSQL: karmaşık sorgu, transaction, JSONB, extension ve güçlü SQL ihtiyacı varsa öne çıkar.
- MySQL: yaygın web uygulamaları, basit OLTP, hazır ekosistem ve tanıdık operasyon ritmi varsa güçlüdür.
- İki motorda da indeks, bağlantı havuzu, yedek ve schema migration disiplini gereklidir.
MongoDB, Redis ve ClickHouse sınırı net çizilirse parlar
MongoDB esnek doküman modeli için iyidir; ama “şema düşünmeyelim” bahanesine dönüşürse drift ve indeks karmaşası üretir. Redis önbellek için müthiştir; ama kalıcı ana veri kaynağı gibi kullanılmaya başlarsa kayıp ve tutarlılık riski büyür. ClickHouse analitik sorguda çok güçlüdür; ama OLTP transaction beklentisiyle kullanılmamalıdır.
Her motorun en iyi olduğu yer kadar kötü olduğu yer de yazılmalıdır. Bu sınır yazılmadığında üretimde motorlar birbirinin işini yapmaya zorlanır.
Motor sınırı örneği
PostgreSQL/MySQL: sipariş, ödeme, kullanıcı, kaynak veri MongoDB: değişken doküman, katalog üst verisi, profil genişletmeleri Redis: önbellek, oturum, rate limit, kısa ömürlü sayaç ClickHouse: event, log, metrik, funnel, pano ve agregasyon
TürkDB ile çok motorlu mimari daha yönetilebilir olur
Çok motorlu mimari güçlüdür ama dağınık yönetilirse ekip yorulur. Her motorun bağlantısı, yedek davranışı, kullanıcı yetkisi, bakım ritmi ve maliyet sinyali ayrı dünyada kalırsa mimari zamanla sislenir.
TürkDB burada seçimi tek motora zorlamaz; farklı motorların yaşam döngüsünü aynı kontrol düzlemine taşır. Böylece ürün için doğru motoru seçerken operasyon ekibi her seferinde sıfırdan araç zinciri kurmak zorunda kalmaz.
Çok motorlu ürün örneği
ödeme akışı-api: PostgreSQL session-service: Redis catalog-profile: MongoDB event-analytics: ClickHouse Ortak ihtiyaçlar: TLS ve izin listesi yedekleme/geri yükleme denetim ve kullanıcı yönetimi ölçümleme ve maliyet görünürlüğü olay müdahale rehberi