Bilgi Bankası
GenelGöç ve cutover 19 dk 14.06.2026

Veritabanı migration maliyeti nasıl hesaplanır: downtime, doğrulama, rollback ve ekip zamanı

Migration maliyeti sadece hedef cluster fiyatı değildir. Asıl maliyet çoğu zaman hazırlık, doğrulama, çift çalışma, downtime riski, rollback planı ve ekip dikkatinde gizlidir.

Bu yazı sana şu durumda yardımcı olur
  • migration projesi ucuz görünüyor ama takvim uzuyor
  • hedef cluster fiyatı hesaplandı fakat ekip zamanı yok
  • downtime penceresi iş tarafıyla konuşulmadı
  • veri doğrulama sorguları hazır değil
  • rollback karar eşiği belirsiz
Yazıyı bitirince

Migration maliyetini yalnızca altyapı değil; veri büyüklüğü, doğrulama, CDC, cutover, rollback, test, iletişim ve ekip zamanıyla birlikte hesaplayabileceksiniz.

TürkDB açısından ürünleşme notu

Bu bölüm, TürkDB’nin ilgili problemi hangi ürün ilkeleri ve kontrol noktalarıyla ele alacağını anlatır. Kapsam, gerçek iş yükü ve ihtiyaçla birlikte netleşir.

TürkDB migration-runner ve managed hedef cluster yaklaşımı göçün teknik yükünü azaltabilir; ancak doğru cutover kararı, doğrulama kapsamı ve iş tarafıyla mutabakat hâlâ sizin projenizin kalbidir.

Ucuz görünen migration bazen en pahalı projedir

Bir veritabanını taşırken ilk hesap genellikle hedef cluster maliyetiyle yapılır. Yeni ortam şu kadar CPU, şu kadar RAM, şu kadar depolama. Bu hesap gereklidir ama yeterli değildir. Göç projesinin gerçek maliyeti çoğu zaman görünmeyen işlerde saklıdır.

Doğrulama sorguları hazırlanacak, uygulama bağlantı dizeleri değişecek, CI/CD ortamları güncellenecek, raporlar test edilecek, müşteri iletişimi yapılacak, rollback kararı yazılacak. Bunların hiçbiri tek başına zor olmayabilir; ama hepsi birlikte takvimi ve riski belirler.

  • Altyapı maliyeti göç maliyetinin yalnızca bir kısmıdır.
  • Kesinti penceresi iş kaybı ve müşteri güveni açısından ayrıca değerlendirilmelidir.
  • Doğrulama yapılmayan göç tamamlanmış sayılmaz.
  • Geri dönüş planı olmayan geçiş, umutla yapılan yayına alma gibidir.

Maliyet kalemlerini teknik ve iş maliyeti diye ayırın

Göç maliyetini anlaşılır yapmak için iki tablo kullanın. Teknik tabloda kaynak, depolama, ağ, yedek, CDC, geçici ortam ve geri yükleme hedefleri durur. İş tablosunda kesinti süresi, ekip zamanı, destek yükü, müşteri iletişimi ve risk azaltma işleri yer alır.

Bu ayrım finans ekibinin de teknik ekibin de aynı resmi görmesini sağlar. Aksi halde teknik ekip “çok zor değil” derken iş tarafı müşteri etkisini, finans ise çift çalışan altyapı dönemini kaçırabilir.

Göç maliyeti hesap iskeleti

migration-cost-model.txt
Teknik maliyet
kaynak cluster çalışma süresi
hedef cluster çalışma süresi
CDC/replication geçiş dönemi
yedek ve snapshot saklama
test/geri yükleme hedefleri
ağ/veri transferi

İş maliyeti
planlama ve ekip zamanı
downtime veya salt okunur pencere
müşteri iletişimi
doğrulama ve QA
rollback hazırlığı
olay riski ve destek yükü

Doğrulama maliyetini kısmayın

Migration sırasında en tehlikeli cümlelerden biri “satır sayısı tuttu, tamamdır” cümlesidir. Satır sayısı başlangıç için iyidir ama tek başına doğrulama değildir. Kritik tablolar, toplamlar, son yazılan kayıtlar, referans bütünlüğü, indeksler, sequence değerleri ve uygulama sorguları da kontrol edilmelidir.

Doğrulama maliyeti bazen migration süresinin önemli kısmını alır. Bu kötü değil; çünkü hatayı cutoverdan önce bulmak, müşteriden gelen ticket ile bulmaktan çok daha ucuzdur.

Pratik doğrulama paketi

migration-validation.sql
SELECT 'orders' AS table_name, count(*) FROM orders;

SELECT status, count(*), sum(total_amount)
FROM orders
GROUP BY status
ORDER BY status;

SELECT id, created_at, updated_at
FROM orders
ORDER BY updated_at DESC
LIMIT 20;

TürkDB migration-runner neyi azaltır, neyi azaltmaz?

TürkDB migration-runner fikri snapshot, CDC, hedef cluster hazırlığı ve cutover adımlarını daha düzenli hale getirmeyi hedefler. Bu hedefin gerçek rahatlık sağlayıp sağlamadığı pilot migration ile ölçülmelidir.

Yine de migration-runner ürün kararını sizin yerinize vermez. Hangi saat uygun, ne kadar lag kabul edilebilir, hangi müşteri bilgilendirilecek, hangi doğrulama başarılı sayılacak, ne olursa rollback yapılacak? Bunlar iş ve ürün bağlamıyla belirlenir.

Migration planı karar kaydı

migration-decision-record.md
Hedef:
kaynak:
hedef:
cutover penceresi:
kabul edilen maksimum lag:
salt okunur süre:
doğrulama sorguları:
rollback eşiği:
müşteri iletişim sahibi:
final karar sahibi:

Göçten sonra eski sistemi hemen silmeyin

Cutover başarılı olduktan sonra eski sistemi hemen kapatmak cazip olabilir. Fakat kısa bir gözlem penceresi, beklenmeyen rapor farklarını veya uygulama kenar durumlarını yakalamak için değerlidir. Bu pencerenin maliyeti baştan hesaba katılmalıdır.

Eski sistemin ne zaman salt okunur kalacağı, ne zaman yedek alınacağı, ne zaman silineceği ve kimlik bilgisiların ne zaman kapatılacağı migration planının parçası olmalıdır. Böylece “taşıdık ama iki sistem de açık kaldı” borcu oluşmaz.

Devam etmek istersen

Sorunu motor bazında derinleştirin

Benzer belirtiler farklı motorlarda farklı nedenlere dayanır; yayınlanan tüm rehberleri ana sayfadan takip edebilirsiniz.

Tüm makaleler